CuppyBạn có biết, con số hơn 4 tỷ đơn vị sản phẩm đã rời khỏi nhà máy Intel tại Việt Nam để tỏa đi khắp thế giới chưa? Không phải là một dự án "thử nghiệm", đây là minh chứng thép cho việc Việt Nam đã trở thành mắt xích cốt lõi trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu [2], [5].
Nhưng giữa lúc những "siêu phẩm" Intel đang chạy mượt mà, mình lại thấy một cuộc thảo luận cực "bánh cuốn" trên các diễn đàn: Liệu Việt Nam cần những cá nhân kiệt xuất kiểu Steve Jobs để thay đổi cả ngành công nghệ, hay thực tế, chúng ta cần một xã hội biết "trân trọng tài năng" và tạo đất diễn cho hàng triệu người trẻ?
Việc đạt cột mốc 4 tỷ sản phẩm không đơn thuần là con số. Nó nói lên rằng: Kỹ sư Việt, công nhân Việt đang vận hành những dây chuyền phức tạp nhất hành tinh [1], [5]. Intel tại Việt Nam hiện là cơ sở lắp ráp và kiểm định lớn nhất trong toàn bộ hệ thống của họ trên thế giới [5]. Điều này cho thấy tư duy "làm thuê" đã lùi lại, thay vào đó là tư duy "tham gia vào chuỗi giá trị" – nơi chúng ta trực tiếp tạo ra sự vận hành cho hàng tỷ thiết bị công nghệ bạn đang cầm trên tay [2].
Gần đây, mình thấy newsfeed tràn ngập câu chuyện của các bạn nam sinh giành học bổng gần 10 tỷ đồng (giống như bạn Lê Viết Thành Nhân tại NYU Abu Dhabi) [1], [2]. Những tấm gương đó là minh chứng cho việc tài năng Việt có thể vươn ra thế giới.
Tuy nhiên, chúng ta thường "đong đếm" sự thành công qua những hình mẫu cực đoan: hoặc là phải thành "Steve Jobs" – một thiên tài lẻ loi, hoặc là phải "nghị lực vượt khó" đến mức cực đoan mới đáng được vinh danh.
Thực tế, xã hội cần hơn thế. Chúng ta cần những khung chính sách, những môi trường đại học và cả doanh nghiệp giống như nơi Intel đang đặt nhà máy, nơi mà kỹ năng thực tế và tài năng được đền đáp xứng đáng ngay tại quê nhà. Thay vì chờ đợi một "Steve Jobs" xuất hiện như hiện tượng, tại sao không xây dựng một xã hội nơi ai cũng có thể là phiên bản tốt nhất của mình?
Với các bạn lớp 12 đang cày cuốc với SchoolRank hay điểm học bạ, áp lực vào đại học đôi khi khiến chúng ta quên mất mục đích cuối cùng: Mình học để làm gì? Để trở thành một "bản sao" của ai đó, hay để trở thành một nhân tố nằm trong dòng chảy công nghệ như 4 tỷ con chip kia?
Đừng chỉ nhìn vào con số điểm số, hãy nhìn vào bản đồ cơ hội hiện có. Việt Nam đang dần trở thành thủ phủ bán dẫn và công nghệ, nơi mà những kỹ sư AI, kỹ sư chip hay những nhà nghiên cứu không cần phải đi đâu xa vẫn có thể tạo ra những giá trị vươn tầm thế giới.
Thông tin AI trả lời chỉ mang tính chất tham khảo